मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या अमेरिका-इस्रायल आणि इराणमधील युद्ध अधिक तीव्र होत असताना, इराणचे नवे सर्वोच्च नेते Mojtaba Khamenei यांनी पहिल्यांदाच अधिकृत निवेदन देत हॉरमुज सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) बंद ठेवण्याचा निर्धार व्यक्त केला आहे. हे निवेदन इराणच्या सरकारी टीव्हीवर वाचून दाखवण्यात आले.
हॉरमुज सामुद्रधुनी का महत्त्वाची?
हॉरमुज सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाची तेल वाहतुकीची समुद्री मार्गिका आहे. पर्शियन गल्फमधून जगभर पाठवले जाणारे जवळपास 20% कच्चे तेल या मार्गातून जाते. त्यामुळे हा मार्ग बंद झाल्यास जागतिक ऊर्जा बाजारात मोठी उलथापालथ होऊ शकते.
इराणने स्पष्ट केले आहे की अमेरिका आणि इस्रायलचे हल्ले सुरू राहिल्यास एक थेंबही तेल या मार्गातून जाऊ दिले जाणार नाही.
नव्या सर्वोच्च नेत्याचे कठोर इशारे
नव्या सर्वोच्च नेत्याच्या संदेशात काही महत्त्वाचे इशारे देण्यात आले –
-
मध्यपूर्वेतील सर्व अमेरिकन लष्करी तळ तात्काळ बंद करावेत
-
अन्यथा त्या तळांवर हल्ले केले जातील
-
इराणवर झालेले हल्ले आणि नागरिकांच्या मृत्यूचा “बदला घेतला जाईल”
या निवेदनात त्यांनी इराणी जनतेला एकत्र राहण्याचे आवाहन केले आणि अमेरिके-इस्रायलविरुद्धच्या लढ्याला “प्रतिरोधाचे युद्ध” असे संबोधले.
सत्ता कशी आली?
इराणचे माजी सर्वोच्च नेते Ali Khamenei यांचा अमेरिकन-इस्रायली हल्ल्यात मृत्यू झाल्यानंतर त्यांच्या मुलाला Mojtaba Khamenei यांची मार्च 2026 मध्ये सर्वोच्च नेते म्हणून निवड करण्यात आली.
युद्धाची पार्श्वभूमी
-
28 फेब्रुवारीपासून अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर मोठे हवाई हल्ले सुरू केले.
-
त्यानंतर इराणने ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांनी प्रत्युत्तर देणे सुरू केले.
-
आखातातील तेलवाहू जहाजांवर हल्ले झाल्यामुळे जागतिक तेलाचे दर 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या वर गेले.
जागतिक परिणाम
तज्ज्ञांच्या मते, जर हॉरमुज सामुद्रधुनी दीर्घकाळ बंद राहिली तर:
-
जागतिक तेल व गॅस पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होईल
-
पेट्रोल-डिझेलचे दर वाढू शकतात
-
अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थेला धक्का बसू शकतो
यामुळे मध्यपूर्वेतील हा संघर्ष आता जागतिक ऊर्जा आणि राजकारणासाठी मोठे संकट बनत चालला आहे.
